Czy mamy pewność, że każdy może obejrzeć naszą stronę?
Tworzenie profesjonalnych stron WWW nie jest wcale takie proste, jak mogłoby się wydawać początkującym. Owszem, bez trudu można wykonać interesujący projekt i przygotować pełną skomplikowanych wykresów stronę z elegancko animowanym systemem nawigacji, jednak prawdziwy programista wie, że najważniejszym zadaniem jest stworzenie takiej strony, która bez problemów wyświetli się w identyczny (lub chociaż podobny i bezbłędny) sposób na ekranach monitorów wszystkich potencjalnych użytkowników, wśród których mogą być przecież zwolennicy innych systemów operacyjnych, lub osoby niepełnosprawne. Nieprawidłowo i niezgodnie ze standardami wykonana strona internetowa może być dla nich zupełnie niedostępna, na przykład uniemożliwiając jej współpracę z programami do czytania tekstu, wykorzystywanymi przez osoby głuche. Innym, mimo rozwoju technologii wciąż istotnym i aktualnym problemem, jest przygotowanie strony wyświetlającej się tak samo we wszystkich popularnych przeglądarkach. Ponieważ różnią się one swoją architekturą, niektóre ich funkcje są rozwiązane inaczej, przez co stworzona przez nas strona internetowa może być przez nie traktowana inaczej. Gwarancją poprawności strony WWW jest przetestowanie jej zgodności ze standardami opracowanymi przez międzynarodowe konsorcjum W3C.
Jak wykonać projekt graficzny strony?
Opisane do tej pory języki programowania umożliwiają opracowanie i wyświetlenie na ekranie monitora zawartości strony, czyli tekstu i szaty graficznej. Samą oprawę graficzną należy jednak wcześniej przygotować. Może ona być prosta i opierać się wyłącznie na umiejętnym wykorzystaniu HTML i CSS, albo przygotowana w programach graficznych, na przykład Adobe Photoshop, lub w coraz częściej wykorzystywanej na stronach internetowych nowej technologii Flash, umożliwiającej tworzenie skomplikowanych animacji i dynamicznych elementów stron WWW przy użyciu własnego języka skryptowego. Niezależnie od technologii, należy jednak pamiętać, aby warstwa graficzna strony nie była zbyt skomplikowana i miała niewielką pojemność. Nie tylko powoduje to wrażenie przerostu formy nad treścią, ale przede wszystkim spowalnia ładowanie strony, co może zniechęcić co bardziej niecierpliwych użytkownikach sieci do ponownego odwiedzenia naszej witryny. Przygotowany w programie graficznym projekt jest następnie cięty na pliki JPEG, GIF lub PNG i montowany za pomocą kodu HTML i CSS. Graficy i programiści odpowiedzialni za przygotowywanie stron internetowych do dziś jednak licytują się, który z nich ma wykonywać to mało wdzięczne zadanie.
Gdzie przechowywana jest treść strony WWW?
Treść strony internetowej, a także inne przydatne informacje, jakie działające po stronie serwera WWW języki programowania wykorzystują do generowania kodu HTML, przechowywana jest w plikach tekstowych, a obecnie najczęściej w specjalnych, relacyjnych bazach danych, takich jak MySQL. W układzie tabelarycznym zapisana może być w nim na przykład lista klubów muzycznych, którym przyporządkowany jest ich adres, numer telefonu i dominujący w nich styl muzyczny, która wykorzystywana jest na stronie WWW do przedstawienia informatora koncertowego. W innej tabeli znajdą się wtedy nazwy zespołów, z przyporządkowanymi do nich adresami ich stron internetowych, a w jeszcze innej daty koncertów, które powiązane są z numerami pozycji dającej koncert grupy w tabeli nazw zespołów oraz odpowiedniego klubu w tabeli lokali muzycznych. Języki programowania czerpią te dane z bazy za pomocą specjalnych zapytań, czyli instrukcji wyszukiwania odpowiednich pozycji w bazie, a następnie przetwarzają w zaprogramowany przez autora strony sposób, by przedstawić ostateczny rezultat na ekranie. Do zamieszczania w bazie danych nowych treści i dokonywania w nich zmian służą aplikacje internetowe zwane panelami administracyjnymi. Do ich obsługi nie trzeba znać nazw tabel w bazie danych ani ich struktury – język programowania sam będzie wiedział, w których tabelach należy zapisać wpisane przez nas teksty lub wartości.
Skąd strona WWW wie, czego od niej oczekujemy?
Języki HTML, CSS i Javascript odpowiadają za to, jak wygląda strona internetowa, którą załadowaliśmy do przeglądarki z serwera WWW. Zanim to jednak zrobimy, strona ta może być przetworzona przez sam serwer. To, czy będzie ona zawierała poniedziałkowy program wybranej telewizji, czy krótki opis danego filmu, który znajduje się w jej ramówce, zależne jest nie tylko od wpisanej przez autora strony treści, ale też od pracy języka programowania, działającego po stronie serwera. Podstawowym celem tego typu języków jest przygotowanie wybranych fragmentów kodu HTML, które są zależne od oczekiwań użytkownika. Mogą one być uzależnione od wpisanych do formularza treści, lub od danych zapisanych w adresie strony, która oprócz jej nazwy zawiera często wartości ważnych dla języka zmiennych (może to być na przykład numer strony z wynikami wyszukiwania w Googlach, albo nazwa użytkownika, do którego chcemy wysłać prywatną wiadomość na forum dyskusyjnym). Najpopularniejszym językiem działającym po stronie serwera, ze względu na swoją połączoną z dużymi możliwościami prostotę, jest język PHP. Podobnie jak inne, posiada on funkcje umożliwiające wykorzystanie go do pisania kodu strukturalnego lub obiektowego i z jego obsługą poradzi sobie każdy, kto liznął kiedyś takich języków programowania jak C++ czy nawet Pascal.
Co odpowiada za wygląd strony WWW?
CSS to skrót od Cascading Style Sheets, czyli „kaskadowych arkuszy stylów”. Style te, przyporządkowane dla poszczególnych grup znaczników, albo konkretnych z nich, opisanych specjalną nazwą - klasą, odpowiadają za wygląd poszczególnych elementów stron internetowych, czyli kontenerów zawierających na przykład nagłówki tekstów lub zamieszczone przy nich zdjęcia. Dzięki nim można ustalić grubość obramówki, kolor tekstu i tła, wymiary prostokąta, w który wpisana jest treść, a nawet szerokość odstępów między literami. „Kaskadowość” styli oznacza, że poszczególne style mogą się nawzajem uzupełniać, zatem nie trzeba określać wszystkich właściwości dla każdego elementu z osobna. System CSS powstał w celu oddzielenia treści stron internetowych od ich warstwy prezentacyjnej. Dzięki temu kod jest bardziej przejrzysty, ale przede wszystkim umożliwia to dokonywanie w prosty sposób zmian wyglądu strony, bez ingerencji w samą jej zawartość. Możliwe jest też wykorzystywanie różnych arkuszy styli dla tej samej strony internetowej, przystosowanych na przykład dla posiadaczy słabszych komputerów, lub osób niewidzących. Pomimo niewątpliwych korzyści, jakie płyną z używania stylów kaskadowych, pełna lista ich funkcji nie jest jeszcze prawidłowo zaimplementowana we wszystkich przeglądarkach internetowych.
Jak wygląda podstawowa struktura strony internetowej?
Najbardziej podstawowym językiem opisującym strony internetowe jest protokół HTML, czyli HyperText Markup Language – w polskim tłumaczeniu hipertekstowy język znaczników. Znaczniki, których nazwy wpisane są między znaki mniejszości i większości, definiują umiejscowienie i wygląd poszczególnych elementów strony internetowej, takich jak nagłówki, tabele, linki lub wyróżnione fragmenty tekstu. Początkowo język ten wystarczał do pełnego opisania stron internetowych, gdyż przeglądarki były mało zaawansowane. Obecnie rozwój techniki przyniósł zdecydowanie większe możliwości, dlatego „czysty” język HTML uzupełniany jest innymi. Pierwszym tego typu dodatkiem był Javascript, umożliwiający uzyskanie dynamicznych efektów, takich jak wyświetlenie komunikatu w przypadku błędnego wypełnienia pola formularza. Obecnie Javascript zastępowany jest coraz częściej przez język AJAX, dzięki któremu można „podmienić” fragment strony WWW w czasie rzeczywistym, bez konieczności odświeżania całej strony. Sam język HTML został zastąpiony przez bardzo podobny XHTML, czyli jego wersję przystosowaną do współcześnie obowiązujących standardów. Obecnie nie wykorzystuje się go również do określania wyglądu stron internetowych, a jedynie jako zbiór „kontenerów”, w których jest przechowywana jej treść. Za to, w jaki sposób te kontenery wyświetlane są na ekranie, odpowiada dodatkowy plik, zawierający style CSS.
Jak powstają strony internetowe?
Podobnie jak pierwowzorami obecnych gazet i kolorowych encyklopedii były drukowane w czerni i bieli, zawierające głównie tekst kartki, tak pierwsze strony internetowe składały się wyłącznie z nagłówku i treści. Przeglądarki umożliwiające wyświetlanie zdjęć pojawiły się dopiero po pewnym czasie, a internetowe animacje i wykorzystywanie sekwencji wideo to już stosunkowo nowe wynalazki. Pomysłów na wygląd, wykonanie i zawartość strony internetowej jest prawdopodobnie więcej, niż osób, które zajmują się ich tworzeniem, a trendy w projektowaniu stron WWW zmieniają się obecnie znacznie szybciej, niż w modzie i sztuce. Jednocześnie tworzenie stron jest na tyle proste, że przyzwoitą witrynę można przygotować nawet po kilku dniach nauki odpowiednich języków i technik. Coraz więcej serwisów internetowych, takich jak na przykład platformy blogowe, umożliwia swoim użytkownikom własnoręczne przygotowanie wyglądu swoich stron, przez co zyskują one indywidualny charakter, a ich właściciele czują się bardziej do nich przywiązani. Przyjrzyjmy się pokrótce podstawowym technologiom, jakie wykorzystywane są podczas tworzenia strony WWW.